logo

Demansla doğru şekilde başa çıkmak: Akrabalar için öneriler

Demans, yaşlılıkta karşılaşılan hastalıklar içerisinde en korkulanlardan biridir. Demans hastalarıyla doğru bir şekilde iletişim kurulması veya doğru şekilde davranılması hasta yakınları için en büyük zorluktur. Sevdiğiniz kişi demans hastalığından muzdarip ise dikkat etmeniz gereken ve gözlemleyerek yapabileceğiniz birkaç şey var.

Yakınıma Demans teşhisi konmuşsa ne yapmalıyım?

Her şeyden önce, demans tanısı konmuş olmalıdır. Sevdiğiniz kişide tipik demans belirtilerini tekrar tekrar gördüğünüzde, mutlaka doktora gitmelisiniz. Bu adım tamamlandığında zaten çok şey başardınız demektir. Demansın doğru tedavisi öncelikle hastalık hakkında diğer aile fertleri ile konuşmakla başlar. Bu konuşmayı demans hastası kişinin yanında yaparsanız öfkeyle tepki verebileceğini unutmayın. Çünkü kişi ilk belirtileri kendisi fark eder bu da kişide korkuya ve büyük belirsizliğe yol açabilir. Etkilenen insanlar genellikle semptomları gizlerler ve daha fazla içine kapanır. Bir aile yakını olarak, bu içe kapanma durumunu mümkün olduğunca önlemeye çalışmalısınız. 

Hasta yakını olarak günlük hayatta ne yapabilirim?

Aile üyeniz demansdan muzdarip ise, sizin yardımınıza ihtiyacı olacaktır. Hastanızı günlük yaşamında destekleyin ve günlük rutinini devam ettirmesinde yardımcı olun. Burada dikkat edeceğiniz en önemli husus ise hastayı günlük yaşamında destelemeniz ve her şeyi elinden almamanız oldukça önemlidir. Demans temel olarak iyileştirilemese bile seyri yavaşlatılabilir. Mevcut becerileri mümkün olduğunca uzun süre korumak burada çok önemli bir rol oynar. Hastanızı desteklerken kendinizi ihmal etmemeniz ve gerektiğinde profesyonel yardım almanız önemlidir. 

Çatışmaya girmeyin veya ’’N’’ sorularına sormayın:

Demansı olan insanlar artık faaliyetlerinin anlamını tanımlayamazlar. Örneğin hastanız yemek yerken birkaç kez yerinden kalkıyorsa ve bunun üzerine neden sık sık kalktığını sorduğunuzda size herhangi bir neden veremiyorsa, bu oldukça normaldir. Burada önemli olan tartışmadan kaçmanız ve hastanıza kısa bir mola vermeniz. Daha sonra yaptığı işe geri döndürmeniz hasta açısından daha olumlu olacaktır (burada yemeğe geri döndürmeniz gibi). 

Fazla yüklenmeyin/bunaltmayın:

Özellikle ilerlemiş demansı olan insanlar hızla bunalırlar. “Çilekli mi yoksa kirazlı mı kek istersin?” sorusu etkilenen kişiler tarafından artık cevaplanamaz. Basit sorular sorarak hastanızı belirsizlikten ve size karşı olan güvensizliğinden kurtarabilirsiniz. Örneğin “çilekli kek ister misin? ”; hastanızın cevap vermesini bekleyip ikinci sorunuzu sorabilirsiniz. Ayrıca sevdiklerinizi genellikle en iyi siz tanıdığınız için, sevdiklerinizin neyi sevdiğini veya sevmediğini de bilirsiniz. Aynı şey elbette hayatın diğer tüm alanları için de geçerlidir: günlük rutin yaşam, kişisel hijyen, kıyafet seçimi, günlük aktiviteler ve çok daha fazlası.

Oryantasyonunu koruyun ve geliştirin:

Hastanız artık bankaya giden yolu hatırlamıyor mu? onu yönlendirmede destek olun, ancak yolu siz kontrol etmeyin. Banka yolu üzerinde neleri hatırlıyor?? Yolda belirgin bir kavşak var mıydı yoksa bir otobüs durağından geçtiniz mi? Hastanızın anılarını canlandırın ve gerekiyorsa tamamlayın. Ayrıca ev ortamında da oryantasyonunu yönlendirecek küçük notlardan faydalanabilisiniz. Birlikte, hastanızın kendini yönlendirebileceği sabit bir yer belirleyin – örneğin anahtar, gözlük, cüzdan vs. için. Yalnız bu durumu tekrarlamanızın mümkün olduğunu da unutmayın. 

Hafıza egzersizleri:

Hastanız daha önce okumayı sevmiş olabilir, ancak şu an yazılanları iyi anlayamıyor olabilir. Bu durum hastalığın seyrine göre normaldir lakin demans hastalığı var diye okumaktan vazgeçmemesi gerekir. Kısa öyküler veya kısa gazete makaleleri, basit veya mantıksal bulmacalar demansla başa çıkmak ve hafızayı eğitmek için iyi bir yardımcıdır. 

Hareketi teşvik edin:

Egzersizin olumlu bir etkiye sahip olduğu ve hastada kan dolaşımını, koordinasyonunu ve dengesini geliştirdiği kanıtlanmıştır. Aktif kalmanın birçok yolu vardır örn. yürüyüşler, basit jimnastik, dans vs.. Yeni şeyler öğrenmek de faydalıdır. Çünkü her yeni yetenekle beyin yeni bağlantılar yaratır.

Sağlıklı beslenin:

Demans ilerledikçe, etkilenenler yiyecek ve sıvı alımlarını kendi başlarına yapmaları çok zordur. Bir bakan aile ferdi olarak, dengeli ve sağlıklı beslenmeyi sağlayarak hastanıza yardımcı olabilirsiniz. Ayrıca hastanızın tat alma duyusunun değiştiğini de dikkate almanız gerekir. Bu yüzden fazla baharatlı yiyecekler vermeli ve aromalı içecekler sunmalısınız. Kişi çok az sıvı aldığında kafa karışıklığı daha da kötüleşebileceğinden, sıvı alımı çok önemlidir.

Sabırlı olun:

Demans hastalığı sevdiğinizi çok değiştirir ve yeni durum onun için çok stresli olabilir. Genellikle bu durum aile ve akrabalarına karşı agresif veya olumsuz davranışlara yol açar. Bir aile ferdi olarak böyle bir durumda hastanızı sakinleştirmeye çalışın. Hastanızı tartışmalara dahil etmeyin veya karşılıklı ‘‘gerekçelerle’’  kanıtlamaya çalışmayın. Birbirinizle sakin ve sabırla konuşmak, hastanıza ciddiye alındığını hissettirmek, demans hastalığı ile başa çıkarken son derece önemlidir. 

Unutmayın: Demansla başa çıkmak için doğru iletişim bakan hasta yakını için en önemli yardım aracıdır. Hastanızı destekleyin, ancak mümkün olduğu sürece bağımsız kalmaları için onları teşvik edin.

Demansla baş etmede kim bana yardım edebilir?

Demans hastası aile ferdinizin bakımı tüm aileyi etkiler. Demansın etkilenen kişinin zihinsel ve fiziksel yetenekleri üzerindeki negatif etkileri olduğu için bakan aile ferdi için çok stresli olabilir. İhtiyacınız olduğunda yardım almanız çok önemlidir. Destek için dernekler ve diğer sivil toplum kuruluşları ile irtibata geçilebilir. Ayrıca evde bakım hizmetleri sizi destekleyebilir ve rahatlatabilir. 

http://moradergisi.com/kose-yazilari/demansla_dogru_sekilde_basa_cikmak_akrabalar_icin_oneriler-1022.html